معرفی انواع پارچه

معرفی انواع پارچه

پارچه شناسی و شناخت انواع پارچه

در سال های اخیر ، همراه با پیشرفت تکنولوژی ، تغییرات بسیاری در صنایع مختلف پدید آمده است. صنعت نساجی نیز از این قائله مستثنا نبوده و تنوع محصولات آن به طور چشمگیری افزایش یافته است. این تغییرات در نوع الیاف، نوع بافت، طرح بافت، رنگرزی ، چاپ و تکمیل پارچه ها صورت گرفته و منجر به تولید پارچه های جدید در طرح ها و رنگ های متنوع و البته کاربردهای مختلفی شده است. از این رو، شناخت انواع پارچه از نقطه نظر جنس، طرح و رنگ از مهم ترین لازمه های طراحی و تولید محصولات توسط تولید کنندگان است. طراحان و تولید کنندگان محصولات نساجی با علم به این خصوصیات توانایی خلق محصولی با کیفیت و مشتری پسند برای کاربردهای مختلف به ویژه البسه را خواهند داشت. اگر قصد دارید که در هنگام خرید لباس و دیگر لوازمی که در تولید آن از پارچه استفاده شده است انتخاب مناسبی داشته باشید، تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید تا با انواع پارچه و ویژگی های آن ها بیشتر آشنا شوید.
در تولید پارچه از چه الیافی استفاده می شود؟
به طور کلی در صنعت نساجی، الیاف به دو دسته الیاف طبیعی و الیاف بشر ساخته طبقه بندی می شوند. الیاف طبیعی همانگونه که از نام آن ها مشخص است، الیافی هستند که منشأ طبیعی داشته و در طبیعت یافت می شوند. پنبه، پشم ، ابریشم، کتان و کنف در دسته الیاف طبیعی قرار دارند.

دسته دیگری از الیاف ، الیاف بشرساخته هستند که با توجه به نام آن ها توسط انسان ساخته می شوند. این الیاف در دو نوع الیاف بازیافتی و الیاف مصنوعی موجود می باشند. الیاف بازیافتی، الیافی هستند که مواد اولیه‌شان در طبیعت بوده و با تکنولوژی های خاص تبدیل به لیف می‌شوند. ویسکوز، استات و تری استات در دسته الیاف بازیافتی قرار دارند.گروه دیگر، الیاف مصنوعی هستند که منشأ آن‌ها نفت بوده با استفاده از فناوری‌های خاص تولید می‌شوند، مانند پلی آمید ها، پلی استرها، پلی اورتان‌ها، پلی اکریلونیتریل، پلی وینیل کلراید و غیره.

روش های تولید پارچه
در صنعت نساجی، با توجه به نوع پارچه و کاربرد، الیاف مناسب انتخاب و سپس توسط فرایند ریسندگی به نخ تبدیل می شوند. نخ های حاصل از مرحله ریسندگی ، در فرایند بافندگی به سه روش تاری پودی، حلقوی و برید با یکدیگر درگیر شده و به پارچه تبدیل می شوند. البته نوع دیگری از پارچه ها به صورت مستقیم از درگیری الیاف تشکیل شده و به آن ها پارچه های بی بافت گفته می شوند. پارچه های بی بافت ، به غیر از پوشاک یکبار مصرف بیمارستانی، اغلب مصارفی غیر از پوشاک دارند. انواع پارچه های فنی ، فیلترها و برخی از کفپوش ها به این روش تولید می شوند.
در تولید پوشاک، اغلب از پارچه های تاری و پودی و حلقوی استفاده می شود. پارچه های تاری پودی اغلب جهت دوخت البسه رسمی همچون پیراهن و کت شلوار ، روتختی و .. کاربرد زیادی دارند. این پارچه ها از دوام و استحکام بالایی برخوردار هستند. پارچه های حلقوی که به نام ها بافت گره ای و کشباف نیز شهرت دارند، پارچه هایی هستند که اغلب از خاصیت کشسانی بالایی برخوردار هستند. پارچه های تریکو، ریون و غیره در این دسته قرار دارند.
پارچه های موجود در بازار در انواع مختلف و با نام های متنوعی موجود هستند. در اینجا به معرفی برخی از پرکاربردترین این پارچه ها ، نام ها و اصطلاحات به کار برده شده می پردازیم.
پارچه های نخی
پارچه های تولید شده از الیاف پنبه، پارچه نخی نام دارند. در واقع پارچه ای با نام پارچه نخی وجود ندارد بلکه درست آن پارچه پنبه ای است. در این نوع پارچه، نخ پنبه ای از طریق فرایند بافت به پارچه تبدیل می شوند. یکی از انواع پارچه هایی که در میان عامه مردم به پارچه جنس نخی شهرت دارند، پارچه های کودری یا کدری هستند که به صورت تخت بافت تار و پودی با الیاف ویسکوز در عرض های مختلف به صورت ساده یا طرح دار توسط کارخانجات نساجی تولید می شوند.

پارچه ویسکوز
پارچه های تهیه شده از الیاف ویسکوز، پارچه های ویسکوز نام دارند. این پارچه ها نسبت به پارچه های پنبه ای از ظاهر درخشان و براق تری برخوردار هستند. پارچه های ویسکوز خاصیت تنفس بسیار بالایی دارند به طوری که جزء پارچه‌های خنک محسوب شده و برای فصول گرم سال بسیار مناسب هستند. مشکل عمده این پارچه ها چروک پذیری بالای آن ها است. اگر به پارچه های تمام ویسکوز بازار دقت کرده باشید دقیقاً گویای همین مسئله است زیرا به شدت چروک شده و دائماً به اتو کشیدن نیاز دارند.

پارچه لینن
پارچه های لنین که با عنوان پارچه های کنفی نیز شناخته شده اند، از پارچه های مناسب برای فصول گرم سال و مناطق گرمسیری به شمار می روند. مرغوب‌تربن نوع این پارچه از ۷۰ درصد پنبه، ۱۰ درصد پلی استر و ۲۰ درصد ویسکوز تهیه شده و بدترین نوع آن از ۵۰ درصد پنبه و ۵۰ درصد پلی استر، بدون ویسکوز است.

پارچه لایکرا یا الاستین
اسپاندکس (spandex) یا نخ لایکرا (lycra) نوعی از الیاف مصنوعی با خاصیت کششی فوق العاده می باشند که دارای کاربرد های زیادی در صنعت پوشاک پارچه های تولید شده با این الیاف از خاصیت کشسانی بسیار بالایی برخوردار هستند. این پارچه از پلاستیک طبیعی محکمتر و بادوام‌تر است. از این پارچه در مواردی استفاده می‌شود که کشسانی، به خصوص برای راحتی مد نظر است.لباس های ورزشی نمونه ای از کاربرد پارچه های لایکرا به عنوان پوشاک است.

پارچه کتان
پارچه ‌ای است که از الیاف ساقه‌ی کتان ساخته می‌شود. کتان گیاه علفی یکساله‌ و دارای برگ‌های سبز مات و ساقه‌ی متشکل از الیاف نرم و بلند است. از این الیاف نخ کتانی هم به دست می‌آورند. الیاف این پارچه، خشک و خشن هستند و زود چروک می‌-شوند. این پارچه¬‌ جزو خنک¬‌ترین پارچه¬‌ها و در هوای گرم بسیار مناسب هستند. به همین دلیل چروک شدن آن¬‌ها اهمیت زیادی ندارد. این پارچه را باید پیش از دوخت شست‌وشو داد. پارچه¬‌هایی که صددرصد کتان باشند، رنگ¬‌پذیری خوبی ندارند. کتان¬‌های رنگی در هنگام شست و شو رنگ می¬‌دهند، مگر این¬‌که پارچه¬‌ی کتان در ترکیب با مواد شیمیایی باشد. پارچه ی کتان به عنوان پادشاه پارچه ها شناخته می‌شود. از کتان برای ساخت لباس و مبلمان منزل استفاده می‌شود.

پارچه جیر
پارچه جیرپارچه ای مخمل مانند و براق است که از پوست بز و گوساله تهیه شده و طی فرایند خاصی توسط وسایل خاصی سطح آن را پرداخت کرده و سطح گوشتی را به صورت مخملی در می آورند . پارچه های جیر اغلب به عنوان آستر در داخل دیگر محصولات استفاده می گردد. همچنین در تولید کفش از پارچه های جیر به سبب نفوذناپذیری و استحکام آن ها استفاده می شود.

پارچه ابریشمی
پارچه های ابریشمی مستحکم ترین پارچه های شناخته شده بوده و در دسته مرغوب ترین پارچه های مورد استفاده برای تهیه لباس های¬ رسمی و مجلسی قرار دارند. الیاف ابریشم به علت داشتن پروتئین، ‌هادی حرارت نبوده و آن را در خود نگه می‌دارند. نباید آن را با آب شست‌وشو داد و با حرارت اتو کرد. بهتر است با بخار شست و شو و خشک شود. ابریشم رنگ¬‌پذیری بسیار خوب و طیف رنگی گسترده¬‌ای دارد. ابریشم مصنوعی ترکیبی از ابریشم با مواد دیگر است و شباهت زیادی به ابریشم طبیعی دارد. پارچه-‌های صددرصد ابریشم بسیار گران هستند و دوام کم¬تری نسبت به ابریشم مصنوعی دارند. به همین دلیل انواع دیگری از ابریشم-‌های ترکیبی مانند تافته¬‌ی ابریشم، ساتن ابریشم و غیره ساخته شدند که بسیار پرطرفدار هستند. غالبا از پارچه های ابریشمی برای ساخت لوازم منزل و لباس‌های لوکس استفاده می‌شود.

پارچه موهر
موی بعضی از نژادهای بز لطیف و با ارزش است . از بز نژاد آنقوره ٬ سالیانه مقدار زیادی موی بلند و لطیف به دست می آید که موهر نامیده می شود . درازای تارهای موهر معمولاً میان ١٣ تا ٢٢ سانتیمتر و قطر آن ۵٠ تا ۶٠ میکرون است . هر چه قطر موهر کمتر باشد لطیف تر و گران تر است و در بازارهای جهانی از بهترین پشم های گوسفندان مرینوس نیز گرانبهاتر است . تارهای موهر خاصیت کشسانی مناسبی دارند از این رو پارچه های بافته شده از موهر کمتر چروک می شوند . امروزه در صنعت بافندگی از موهر خالص کمتر استفاده می شود . موهر را با پشم گوسفند ٬ مو و کرک بز و یا با کتان ٬ کنف ٬ پنبه و نیز با الیاف مصنوعی مانند نایلون و پرلون ٬ به نسبتهای معین درهم می کنند و با آن پارچه های گوناگون می بافند . تارهای موهر خاصیت رنگ پذیری خوبی دارند و رنگ ها را با درخشندگی و شفافیت زیاد نشان می دهند.

پارچه پشمی
پارچه پشمی پارچه پشمی است که از الیاف حیوانی پشم تهیه شده است. بسته به نوع حیوانی که پشم از آن گرفته می¬‌شود، کیفیت لیف¬‌های پارچه متفاوت است. به عنوان مثال پارچه¬‌ پشمی کشمیر که از نوعی بز گرفته می¬‌شود، از مرغوب¬‌ترین پشم¬‌ها است که بسیار سبک، ظریف، گرم و لطیف است. پشم¬‌های گاوی ضخامت و خشنی بیش¬‌تری دارند. پارچه‌¬های پشمی بیش‌¬تر از هر پارچه-‌ای رطوبت را جذب و حرارت را دفع می¬‌کنند؛ در نتیجه لباس‌¬های پشمی رطوبت هوا را می¬‌گیرند و بدن را گرم نگه می¬‌دارند. پارچه¬‌های پشم برای تهیه¬‌ی انواع لباس¬‌های گرم و لباس¬‌هایی که رسمی بودن آن‌ها مهم است، به کار می‌روند. بهتر است برای تهیه-‌ی لباس‌¬های پشمی از پارچه¬‌ی آستری استفاده کرد تا پارچه به طور مستقیم با سطح پوست تماس پیدا نکند.

مخمل
نوعی پارچه کرکی است که از ابریشم، پنبه، کتان یا پشم بافته می‌شود. مخمل به علت دشواری ساخت و تولید، معمولا جزء پارچه‌های اشرافی و لوکس محسوب می‌شود؛ گرچه با پیشرفت فناوری روز، تولید آن هزینه کمتری پیدا کرده‌است. صفت «مخملی» اشاره مستقیم به لطافت و نرمی این نوع پارچه دارد و منظور از آن «به نرمی مخمل» است. از پارچه های مخمل اغلب به عنوان پرده ، روتختی، رو مبلی و گاهاً پوشاک استفاده می شود.
چرم طبیعی
چرم از دباغی پوست حیوانات مختلف مانند گاو، گوسفند، شترمرغ، کروکودیل، مار و حتی کوسه تهیه می شود. از پارچه های چرم به سبب خاصیت گرم کنندگی، در دوخت انواع البسه زمستانی استفاده می شود. این نوع پارچه جزء گران قیمت ترین پارچه ها به شمار رفته و در تولید لباس، کیف و کفش کاربرد دارد.

پارچه جین
پارچه جین، پارچه جناغی بافت ناهمواری از جنس پنبه است که در ایران اغلب با نام برند آن یعنی لی (Lee) شناخته شده است. این پارچه در انواع مختلفی از جمله نخی، کاغذی، ضخیم ، کشی و غیر کشی در بازار موجود می باشد. در بافت این پارچه ها پود از زیر دو تار یا بیشتر عبور می‌کند. این پارچه دارای دوام و استحکام بالا است ؛ از این رو در دوخت اتواع مانتو، شلوار، کیف، کفش و غیره بسیار کاربرد دارد. پارچه های جین یکی از سبک‌های مد به شمار رفته و به سبب زیبایی خاص، مورد پسند تمام سلیقه ها بوده و در تمام دنیا استفاده می‌شود.

پارچه ساتن
در حقیقت ساتن و مخمل روش بافت پارچه را مشخص می کنند. در بافت ساتن طول آزاد نخ در سطح پارچه بیشتر است. از این رو پارچه سطحی بسیار درخشان و نرم و ابریشم گونه ای دارد. در تولید پارچه های ساتن از پنبه، ابریشم، نایلون، ریون، پلی استر و غیره استفاده می شود. پارچه های ساتن در انواع مختلفی همچون عاشقی، فیروزه ای ، نگین دار ، پشت کرپ و شیشه در بازار موجود می باشند. از این پارچه اغلب در لباس های مجلسی زنانه استفاده می شود.

ریون
ماده‌ی اولیه‌ی ریون، سلولز است. سلولز از لینتر پنبه و یا خمیر چوب درختان مخروطی مانند سرو و کاج و مشابه آن ها به دست می‌آید. برای تهیه‌ی ماده‌ی اولیه‌ی ریون لازم است تا سلولز الیاف کوتاه پنبه یا چوب به دقت بازیابی گردد. به این ترتیب با انجام یک سری عملیات شیمیایی در چندین مرحله، سلولز طبیعی به لیف ریون تبدیل می شود. بنابراین، ریون جزء الیاف سلولزی بازیافتی محسوب می شود. پارچه های ریون دارای استحکام کمی و در دوخت لباس زنانه و مردانه استفاده می شود. همچنین این پارچه ها به سبب ایجاد حس خنکی برای فصول گرم سال بسیار مناسب هستند.

اکریلیک
الیاف آکریلیک الیافی هستند که بیش از ۸۵% وزن آن ها متشکل از واحدهای اکریلونیتریل (-CH2-CH[CN]-)x به صورت زنجیره‌ های پلیمری است. الیاف اکریلیک ظاهری بسیار شبیه به الیاف پشم دارند. پارچه های اکریلیک سبک وزن، گرم و نرم هستند؛ در نتیجه می توان از آن ها به جای پشم یا مخلوط با الیاف پشم استفاده نمود. انوع بافت ها، کلاه و جوراب از جنس الیاف اکریلیک هستند. پارچه های اکریلیک همچون پلی استر دافع آب هستند. این امر سبب رشد باکتری ها در بافت لباس شده و منجر به بو گرفتن آن می شود. از طرف دیگر، آب گریز بودن سبب افزایش الکتریسته ساکن و چسبیدن لباس به بدن می شود.
پارچه حریر
حریر نوعی پارچه ابریشمی نازک است که از الیاف طبیعی تهیه شده است. پارچه های حریر انواع مختلفی همچون حریر ساتن، کرپ حریر، حریر سیلم، حریر پرده ای و غیره دارند.

پارچه کرپ
پارچه کرپ می تواند از جنس هایی چون ابریشم، پشم و یا پلی استر تهیه شده باشد. این پارچه با ظاهر توری شکل، معمولا دارای حالتی مجعد و پیچ خورده می باشد. پارچه های کرپ با استفاده از نخ های کرپ تهیه می شوند . نخ های کرپ نخ هایی با تاب بسیار بالا هستند که تاب بالا سبب افزایش استحکام و همچنین خواص ظاهری متفاوتی شده است.

پارچه نایلون
نایلون استحکام خوبی در برابر سایش و کشش دارد به همین دلیل موارد استعمال زیادی از جمله جوراب های نایلونی دارد که به علت قابلیت کششی زیاد در قسمت زانو و مفاصل، کیسه ای نمی شود. این پارچه ها فوراً خشک می‌شوند ، زیرا رطوبت کمی به خود جذب می‌کنند.
دانتل و گیپور
تفاوت دانتل و گیپور در طراحی و زمینه‌های آن ها است. گیپور از بافت پنبه و ابریشم بدون هیچ زمینه ای و به صورت برجسته و ضخیم درست شده در صورتی که دانتل از تارهای ابریشم است که معمولاً روی زمینه تور بافته می شود. دانتل قیمت بسیار بالایی دارد و به دلیل زیبایی و ظرافتش برای لباس عروس بسیار پرکاربرد است.

پارچه دورس
نوعی پارچه‌ی نخی که با الیاف پنبه بافته می‌شود و نسبت به دیگر پارچه های نخی ضخیم‌تر و مقاوم‌تر بوده و دارای انواع دو نخ و سه نخ است که از آن برای دوخت البسه‌ی گرم کن ورزشی استفاده می‌کنند. لباس هایی که با پارچه های دورس دوخته می شوند بیشتر برای فصول سرد مورد استفاده قرار می گیرند.

فاستونی
فاستونی گونه‌ای پارچه پشمی ساده، و گاهی نخی است که بیشتر برای دوختن کت و شلوار، دامن و دیگر پوشاک مردانه و زنانه به کار می‌رود. مواد اولیه در تولید محصول انواع نخ فاستونی شامل پشم، مخلوط پشم و کرک و مخلوط پشم و پلی استر می‌باشد. با توجه به نیاز بازار عمده محصولات تولیدی با استفاده از مخلوط ۴۵ درصد پشم و ۵۵ درصد پلی استر تولید می‌شود
.
پارچه تریکو
تریکو ، برگرفته از واژه انگلیسی tricot است که به نوع خاصی از بافت حلقوی تاری گفته می شود. اگر به معنای tricot رجوع کنید، متوجه تفاوت آن با تعریف تریکو در ایران خواهید شد. تعریف تریکو در بازار ایران کاملا متفاوت است و هنوز نیز تفاوت هایی میان تعاریف وجود دارد. در اکثر موارد و در بین عموم، تریکو را به بافت های حلقوی پودی یا همان اطلاق می کنند که در دو نوع تخت و گرد فرآوری می شود.پارچه تریکوی پودی در جهت عرضی و طولی قابلیت کشش دارد. با استفاده امکانات طراحی وسیع در تریکو بافی پودی می توان لباس را با فرم دلخواه تهیه کرد مانند یقه ،حلقه آستین و آستین.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *